تبلیغات نازی ها در ایران در دوران هیتلر
ساعت ۱٢:٠٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱/۳۱   کلمات کلیدی: روابط ایران و آلمان نازی ،ایران و هیتلر ،دیدار با هیتلر ،ایرانیان در آلمان نازی

حسن اسفندیاری رئیس مجلس و موسی نوری اسفندیاری سفیر ایران در آلمان در دیدار با هیتلر

حسن اسفندیاری رئیس مجلس و موسی نوری اسفندیاری سفیر ایران در آلمان در دیدار با هیتلر

انجمن ایران و آلمان، جمعیت آلمان و شرق: این انجمن در ایام جنگ جهانی اول در 17 ربیع الثانی 1336 با شرکت حدود پنجاه نفر از افراد ایران و آلمانی در برلین تشکیل شد. در اولین جلسه این انجمن پس از ایراد سخنرانی توسط فن هنتیگ، یکی از اعضای وزارت خارجه، این انجمن به تهیه نظامنامه خود پرداخت. فن هنتیگ، به ریاست اول، سید حسن تقی زاده به ریاست دوم و بارن فن ریشتهفن عضو رایشتاگ و کفیل سابق سفارت آلمان در ایران، به عنوان نایب رئیس اول و آقای وحید الملک به عنوان نائب رئیس دوم انتخاب شدند. این انجمن پس از جنگ جهانی اول نیز به فعالیت های خود به ویژه در امور فرهنگی و ادبی ادامه داد و به مرور اعضای آن به سیصد و پنجاه و شش نفر بالغ شدند. همچنین اعضای انجمن، نشریه ای موسوم به «اطلاعات انجمن ایران و آلمان» منتشر کردند. طی سال های پس از جنگ، فن هنتیگ در مقام ریاست انجمن باقی ماند و دبیر کلی انجمن را لیتن به عهده داشت. وزارت خارجه آلمان نیز با این انجمن همکاری تنگاتنگی داشتغ چنان که بلوشر هنگامی که مسئول امور مربوط به ایران در وزارت خارجه بود، گفته است: «اخبار رسیده از ایران را در اختیار دبیر کل می گذاشتم. لیتن این اخبار و همچنین اطلاعات رسیده از منابع دیگر را برای تهیه مجله ای پرمطلب مورد استفاده قرار می داد، تا بدین وسیله اعضای انجمن را در جریان اخبار درست و قابل اطمینان ایران بگذارد. و از این طریق در بین کسانی که نسبت به تجارت با ایران علاقه مند بودند، محبوبیت زیادی کسب کرد.» از آن گذشته، انجمن جلسات سخنرانی برای بسیاری از ایرانشناسان برجسته همچون پرفسور زاره و پرفسور هرتسفلد ترتیب می داد و از این طریق در بین محافل فرهنگی آلمان نیز شهرت بسیاری به دست آورد. دیری نپایید که انجمن آلمان و ایران در حیات فرهنگی برلین سهم بسزایی به عهده گرفت.


این انجمن توانست تا اواخر سال 1933 به کار خود ادامه دهد اما س از ان منحل و در مجمعی به نام «جمعیت آلمان و شرق» ادغام گردید. مجمع مزبور با انگیزه توسعه و تکمیل روابط آلمان با ممالک شرق تاسیس شد. پس از تشکیل مجمع دو تن از اعضای آن به نام دکتر هس و گوستاو گربر به سافرت ایران در برلین اعزام شدند تا ضمن آگاه کردن آنان از تعطیلی انجمن سابق ایران و آلمان، اعضای سفارت ایران را برای آشنایی و معرفی اعضای مجمع جدید دعوت کند. وزیر مختار ایران در برلین ضمن اطلاع از مطلب فوق در تاریخ 15 تیر 1316 و کسب اجازه از دولت ایران برای شرکت در این مجمع گزارشی در این باره برای دولت ایران ارسال داشته است که به قرار ذیل است:

«موسسه آلمان و ایران برای پیشرفت روابط اقتصادی و تمدنی بین آلمان و ایران در تاریخ 1919 تحت مدیریت پرفسور زاره تاسیس گردید که تا اواخر سال 1933 وجود داشت ولی از آن تاریخ منحل شد. علت تعطیل نیز این بود که وضعیت سیاسی را مطمئن نبود که آیا دوام این موسسه را خواستارند. اما آقای دکتر فریتی هسه که از سال 1924 منشی کل موسسه آلمان و ایران بود، با وسائل شخصی سعی در تداوم موسسه مزبور دارد. آقای دکتر هسه خود در شرق متولد شده، اقدام و جدیت می کند؛ تا حد ممکن آشنایی و دوستی بین ملل شرق و ملت آلمان از طرف مقامات مربوط تایید و تقویت شود. او موفق شده موافقت تمام وزارتخانه های مربوط (وزارت خارجه، اقتصاد و حزب ملیون اجتماعی [حزب نازی] و غیره) را برای تاسیس مرکزی برای پیشرفت روابط با شرق تحصیل کند. همچنین موفق شده صنایع آلمان را به این کار نیز جلب کند، از جمله موسسان کروپ، رای گ، زیمنس شوکوت، آ اِ گ، یولیوس برگر، اوتو ولف-هاپاگ لیود، درسدنر بانک، دویتش [دویچه] بانک و ...

«بنابراین، برای تامین مخارج و پیشرفت روابط آلمان و هر یک از ممالک شرق مرکزی تاسیس خواهد شد که آقای دکتر رایس مدیر کل زیمنس شوکوت به ریاست جامعه انتخاب خواهد گشت. آقای دکتر روپرتی قائم مقام و آقای دکتر هان عضو هیئت رئیسه شرکت بیمه آلیانس که یکی از اقتصادیون آلمان است، به سمت قائم مقام ثانی معین گردیدند. نام پنج نفر به عنوان هیات رئیسه نوشته و اداره کار های داخلی نیز به عهده دکتر هسه خواهد بود.

«روابط ایران و آلمان و مسائلی که برای پیشرفت اقتصاد و تمدن آن لازم خواهد بود، از طرف کمیته ایران که جزو جامعه آن و شرق است، انجام خواهد شد. این کمیته اداره ای مستقل است که از طرف آقای گوستاو گربر که یکی از اربابان صنایع و سال ها در ایران به کار های تجاری مشغول بوده و طرف وثوق دولت ایران است، آن را اداره خواهد کرد. به علاوه آقای پرفسور زاره که یکی از دانشمندان معروف تاریخ اسلام است و آقای دکتر هسه منشی کل سابق موسسه ایران و آلمان در این کمیته خواهند بود. کمیته به افتخار وزیر مختار ایران شامی ترتیب خواهد داد که تمامی روسا و مدیران اقتصادی در آن خواهند بود. کمیته ایران تلاش خواهد [کرد] که موسسه ایران و آلمان که محتوای اخبار ایران بود، از طرف جامعه شرق مجددا منتشر گردد. که یگانه مطبوعاتی بود که در اروپا منتشر و موجب رضایت خاطر دولت ایران بود.

«ضمنا کمیته قرار است کمیسیونی به افتخار شاعر بزرگ ایران –فردوسی- در پاییز جشنی ترتیب دهد. در پایان کمیته اظهار امیدواری می کند که جامعه آلمان و شرق موفق گردد، روابط دوستانه ی ایران-آلمان را گسترش دهد.»
دولت ایران به وسیله آقای کاظمی، سرپرست اداره سوم وزارت امور خارجه و با ارسال نامه ای در تاریخ 13/5/1313، ضمن وصول خبر تجدید تشکیل جمعیت آلمان و شرق در برلین، اظهار امیدواری کرد که کمیته جدید بتواند کمک های ارزمندی در تحکیم مناسبات ایران و آلمان به عمل آورد و تبلیغات مفیدی در شناسایی ایران به خارجی ها کند. همچنین درخواست می کرد که از سوابق افرادی که در کمیته هستند اطلاعات بیشتری ارسال کند.

برگرفته شده از http://www.ns.gigfa.com