دریا سالار آینده نگر
ساعت ۳:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۱٢/۳   کلمات کلیدی:

یاماموتو

دریاسالار یاماموتو یکی از بزرگترین و پیشروترین فرماندهان نیروهای دریایی در جنگ جهانی دوم به شمار میرود که حمله غافلگیرانه نیروی سلطنتی ژاپن به محل استقرار ناوگان اقیانوس آرام آمریکا در بندر (پرل هاربر) توسط او طراحی و فرماندهی شد.دریاسالار یاماموتو سرانجام در سال 1943 میلادی با دستور مستقیم مقامات عالیرتبه آمریکا در یک حمله هوایی کشته شد.


در چهارم آوریل 1884 ششمین فرزند "سادایوشی تاکانو"،"ایسوروکو تاکانو"(ایسوروکو در زبان قدیم ژاپن معنی 56 میدهد که سن پدر ایسوروکو در هنگام تولد او می باشد) در شهر کوچک "نیگاتا" واقع در شمال غرب ژاپن به دنیا آمد در سن 16 سالگی ایسوروکوی جوان به آکادمی نیروی دریایی ژاپن در "آتاجیما" وارد شد و چهار سال بعد در سال 1904 با موفقیت از آکادمی فارق التحصیل گشت و به عنوان یک افسر جزء به رزمناو "نیسشین" فرستاده شد.در مدت نبرد دریایی "تسوشیما" مابین روسیه تزاری و امپراطوری ژاپن،ایسوروکو به سختی مجروح شد به طوری که پزشکان مجبور به قطع 2 عدد از انگشتان دست چپ او شدند.در سال 1914 یاماموتو به دانشگاه عالی جنگ نیروی دریایی فرستاده شد. در سال 1916 با اتمام دانشگاه به مقام دریابانی ارتقاء یافت.در سال 1916 یک اتفاق غم انگیز برای ایسوروکو رخ داد و آن مرگ والدین او بود پس از این اتفاق ناگوار، ایسوروکو توسط خانواده یاماموتو به فرزند خواندگی پذیرفته شد(یک سنت معمول در خانواده های بزرگ بی فرزند ژاپنی جهت حفظ نام خانواده) از آن پس نام او به یاماموتو تغییر یافت.در سال 1918 یاماموتو با دختر جوانی به نام "ریکو" ازدواج کرد او از این ازدواج صاحب 4 فرزند شد.بعد از پایان جنگ جهانی اول، نیروی دریایی، بزرگترین خطر برای ژاپن را آمریکا می دانست به همین جهت در سال 1919 یاماموتو جهت آشنایی بیشتر با آمریکا و جمع آوری اطلاعات به آن کشور فرستاده شد.او در دانشگاه "هاروارد" در زمینه صنعت نفت،علاوه بر آموزش زبان انگلیسی مشغول به تحصیل شد و دو سال بعد از دانشگاه هاروارد فارغ التحصیل شد.در این دو سال یاماموتو بهتر از هر ژاپنی با نقاط قوت و ضعف آمریکا آشنا گشت.

یاماموتو در سال 1921 میلادی به ژاپن فراخوانده شد و به مقام فرماندهی رزمناو "فوجی" منصوب شد.او در سال 1924 آموزش خلبانی را فرا گرفت و مجذوب نیروی هوایی گشت و به شدت طرفدار جایگزینی استفاده از هواپیما به جای توپهای قدرتمند در نیروی دریایی شد.یاماموتو به زودی به مدیریت آکادمی پرواز نیروی دریایی منصوب گشت و در تربیت خلبانان نخبه برای نیروی دریایی کوشش کرد و در سال 1926 به مقام وابسته نظامی نیرویی در یایی در آمریکا انتخاب شد.تا سال 1928 در کشور آمریکا در سمت فوق خدمت کرد و بعد از بازگشت به ژاپن مقام فرماندهی ناو هواپیمابر "آکاگی" به او سپرده شد.

در سال 1930 یاماموتو با درجه دریاداری به عنوان مشاوره ویژه هیئت نمایندگی ژاپن در مذاکرات بسیار حساس قدرتهای دریایی که آن سال در لندن برگزار می شد شرکت کرد.در سال 1933 یاماموتو به دریا بازگشت تا فرماندهی ناوگان ناوهای هواپیمابر را بر عهده بگیرد اما در سال 1935 در یک ترفیع سریع به مقام جانشینی وزیر دریاداری منصوب و به توکیو رفت.در مقام فوق او قدرت کافی جهت پیاده کردن اندیشه های نظامی خود داشت.او عقیده داشت که رزمناوهای بزرگ توسط ناوهای هواپیمابر از رده خارج خواهند شد او می گفت: (رزمناوهای بزرگ مانند شمشیر سامورایی می باشند،زمانی بسیار قوی بودند ولی اکنون بی فایده هستند.) اندیشه های یاماموتو مورد مخالفت بسیاری از مقامات ارشد نیروی دریایی که طرفدار رزمناوهای بزرگ با توپهای قدرتمند بود قرار گرفت با وجود این مخالفت ها یاماموتو توانست با اختیاراتی که در دست داشت نیروی دریایی ژاپن را به قویترین و مدرن ترین در میان نیروهای دریایی جهان تبدیل کند.با تمام اقدامات فوق،یاماموتو مخاف جدی شرکت ژاپن در جنگ بود اما نظامیان خواهان ورود به جنگ،قدرت بسیاری پیدا کردند و کسانی را که مخالف جنگ بودند را مخفیانه ترور می کردند آنها تصمیم به قتل یاماموتو داشتند برای حفظ جان یاماموتو،وزیر وقت دریاداری، دریاسالار "یونای میتسوماسا" او را به فرماندهی ( ناوگان مشترک ) منصوب و به دریا فرستاد.

به عنوان فرماندهی ناوگان مشترک،یاماموتو می دانست در صورت وقوع جنگ مابین آمریکا و ژاپن بهترین راه برای پیروزی ژاپن در جنگ،نابود کردن ناوگان اقیانوس آرام آمریکا مستقر در بندر پرل هاربر با پیشدستی کردن در یک حمله غافلگیرانه دوربرد توسط ناوهای هواپیمابر می باشد موقعی که یاماموتو مشغول آماده سازی طرح خود بود اتفاقی رخ داد که او را در مورد موفقیت نقشه خود مطمئن ساخت.

در نوامبر 1940 تنها ناو هواپیمابر انگلیس در مدیترانه به بندر ایتالیایی " تارانتو " نزدیک شد و با پرواز 21 فروند هاپیمای سوردفیش مجهز به اژدر از ناو مذکور به سمت ناوگان ایتالیایی مستقر در بندر تارانتو پرواز کردند.در یک حمله غافلگیرانه 3 رزمناو ایتالیایی در مقابل از بین رفتن 2 فروند هواپیمای انگلیسی غرق شد،باقیمانده ناوگان ایتالیایی در مناطق مخطلف پراکنده گردید و قدرت تهاجمی خود را از دست داد.موفقیت مذکو باعث از بین رفتن هرگونه شک و تردید در مورد نقشه حمله به بندر پرل هاربر شد زیرا در مقایسه با حمله هوایی انگلیسی ها به بندر تارانتو،ژاپنی ها ناوهای هواپیمابر بیشتر و خلبانان ماهرتر و طرح بی عیب و نقص داشتند.

در اکتبر 1941 ژنرال "توجوی" جنگ طلب به نخست وزیری ژاپن انتخاب شد،ژاپن به طور جدی آماده نبرد با آمریکا و انگلیس بود همزمان با آخرین مزاکرات مابین سفیر ژپن در آمریکا با وزیر امور خارجه آن کشور،دستور نهایی آماده سازی حمله به بندر پرل هاربر به یاماموتو داده شد تا در صورت بی نتیجه ماندن مزاکرات،حمله بی درنگ به صورت غافلگیرانه انجام شود،بنابر این 6 فروند ناو هواپیمابر ژاپن به دستور یاماموتو به طرف بندر پرل هاربر حرکت کرده و در موقعیت نهایی دریافت دستور حمله قرار گرفتند.

با شکست مزاکرات دیپلماتیک،در صبح هفتم دسامبر 1941،در حدود 350 فروند هواپیمای ژاپنی برخاسته از 6 ناو هواپیمابر در دو موج حمله به ناوگان دریایی آمریکا در بندر پرل هاربر،به شدت حمله ور شدند.ژاپنی ها موفق به غرق کردن 4 نبردناو بزرگ،3 رزمناو،3 ناوشکن و آسیب رساندن شدید به دها فروند کشتی جنگی دیگر و نابود کردن فرودگاه و هواپیماهای موجود در آن در مقابل از دست رفتن 29 فروند هواپیما شدند که تلفات ناچیزی در مقابل موفقیت عظیم حمله مذکور بود.بعد از حمله به بندر پرل هاربر یاماموتو به قهرمان ملی ژاپن تبدیل شد.

شش ماه پس از پیروزی در پرل هاربر در 4 ژوئن 1942،یاماموتو ناوگان مشترک را جهت انجام یک نبر قطعی،روانه جزیره "میدوی"(یک جزیره استراتژیک واقع در میان اقیانوس آرام) کرد.هدف اصلی یاماموتو از اجرای عملیات مذکور ابتدا اشغال جزیره میدوی جهت بدست آوردن یک پایگاه مطمئن در میان اقیانوس آرام بود و سپس نابود کردن ناوهای هواپیمابر آمریکا که جهت دفاع از جزیره میدوی وارد عمل می شدند،بود.یاماموتو در میدوی شکست سنگینی متحمل شد و 4 فروند از بهترین ناوهای هواپیمابر خود را همراه با خلبانان و هواپیماها و پرسنل ناوهای هواپیمابر مذکور در مقابل نابود کردن تنها یک ناو هواپیمابر آمریکایی از دست داد.شکست سنگین ناوگان مشترک ژاپن دو دلیل عمده داشت:1-به دلیل شکسته شدن کدهای رمز مخابراتی سری ژاپن توسط واحد اطلاعات نیروی دریایی آمریکا،تمام جزئیات،نقاط ضعف و قوت نقشه حمله به میدوی برای آمریکایی ها مشخص بود.2-فرمانده ناوهای هواپیمابر ژاپنی در منطقه نبرد،بر عهده دریاسالار "ناگومو"بود.دریاسالار ناگومو یک متخصص نبرد با استفاده از رزمناوهای بزرگ و کشتی های اژدر افکن بود و قابلیت طرح ریزی و تصمیم گیری درست در مورد جنگهای نوین را که بر اساس حمله هواپیماهای ناوهای هواپیمابر انجام میشد را نداشت.یاماموتو نیز به دلیل دور بودن از منطقه نبرد نتوانست کمک چندانی در لحظات بحرانی و سرنوشت ساز به ناگومو کند.

یاماموتو توانست 10 ماه بعد از شکست در میدوی ،جنگ در مقابله با آمریکایی ها را با موفقیت ادامه دهد تا اینکه آوریل 1943 فرا رسید.

 در آوریل 1943 واحد اطلاعات نیروی دریایی آمریکا یک پیغام رادیویی را کشف رمز کرد.پیغام مذکور حاوی اطلاعات دقیقی در مورد برنامه سفر یاماموتو به جزایر سلیمان شمالی جهت بازدید از نیروهای خط مقدم بود.آمریکایی ها دریاسالار یاماموتو را خطرناکترین فرد در میان دشمنان ژاپنی خود می دانستند به همین دلیل فرمانده ناوگان آمریکا دریاسالار " نیمیتز " تصمیم به کشتن یاماموتو گرفت و برای اجتناب از پیامدهای سیاسی این عمل،دیاسالار نیمیتز از واشنگتن اجازه خواست و مقامات عالیرتبه واشنگتن با درخواست او جهت حمله و کشتن یاماموتو موافقت کردند.

اسکادران 339 جنگنده نیروی هوایی آمریکا،مجهز به هواپیماهای دوربرد (P-38 لایتینگ ) از برنامه سفر یاماموتو آگاه و دستور حمله هوایی غافلگلرانه به آنها داده شد.در 18 آوریل،16 فروند لایتینگ برای رهگیری هواپیمای حامل یاماموتو اعزام شدند،لایتیمگ ها در ارتفاع پایین منتظر بودند،پس از زمان کوتاهی آنها دو فرورند هواپیمای بمب افکن (G-4M میتسوبیشی ) را به همراه 6 جنگنده (A-8M زیرو میتسوبیشی) محافظ، مشاهده کردند،لایتینگ ها حمله خود را بر روی بمب افکن ها (که یکی از آنها حامل دریاسالار یاماموتو بود) متمرکز کردند هر دو بمب افکن با موفقیت مورد اصابت قرار گرفتند و بمب افکن حامل دریاسالار یاماموتو در داخل جنگل سقوط کرد و آتش گرفت.

بدین ترتیب طراح عملیات پرل هاربر،تنها غیر آلمانی که دارنده مدال صلیب شوالیه مزین به برگهای بلوط و شمشیر بود که در یک حمله هوایی کشته شد.ژاپن به خاطر از دست دادن بهترین دریاسالار خود دچار شوک عظمی شد،جانشین یاماموتو گفت:(ما تنها یک یاماموتو داشتیم و هیچکس نمی تواند جایگزین او شود).یاماموتو بعد از برگزاری یک مراسم بسیار عظیم سوگواری به خاک سپرده شد.