شعله های جنگ جهانی دوم در جنوب ایران
ساعت ۳:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/٢/٥   کلمات کلیدی:

پالایشگاه آبادان- سال 1320

عکس هوایی از آبادان- سال ١٣٢٠

شهریور ماه هرسال یادآور اشغال نظامی ایران توسط انگلیس و روسیه در جریان جنگ جهانی دوم به سال 1320 شمسی برابر با سال 1941 میلادی است.همزمان با شروع بحران،ستاد جنگ رضا شاه اطلاعیه ای در شش بند صادر کرد.در بند یک اعلامیه آمده بود:


 ((ساعت 4:00 روز سوم شهریور ماه،ارتش شوروی از شمال و ارتش انگلیس از جنوب،مرزهای کشور را مورد تجاوز و تعرض قرار دادند.))

در بند دوم اعلامیه تاکید شده بود:(( شهرهای تبریز،اردبیل،رضائیه،اهواز و بندر پهلوی مورد بمباران شدید هوایی قرار گرفته و تلفات وارد شده نسبت به مردم غیر نظامی زیاد و نسبت به نظامیان کم بوده است.))

انگلیس از همان آغاز جنگ از ایران خواسته بود که کنترل شهر آبادان و شهرهای نفتخیز را عهده دار شود.پس از بمباران بحرین (در آن زمان بحرین جزو خاک و یکی از استانهای ایران بود) توسط هواپیماهای ایتالیایی،انگلیس بار دیگر این درخواست را مطرح کرد و رضا شاه ضمن مخالفت،مدعی شد ایران توانایی دفاع از مرزهای خود را دارد.رضا شاه نیروی دریایی و یک هنگ از تیپ لشکر خوزستان را به فرماندهی سرهنگ (( معصومی )) در آبادان مستقر کرد.ناو جنگی ایرانی موسوم به ناو (( پلنگ )) در سواحل آبادان لنگر انداخت تا از مرز آبی ایران دفاع کند.

روز دوم شهریور ماه،در ساعت 18:00 یکی از رزمناوهای انگلیسی با کسب اجازه از مرزداران ایران به بهانه گرفتن سوخت و آب و تهیه آذوقه و استراحت ،افسران و افراد خود وارد ساحل آبادان شد و در مقابل ناو پلنگ در یکی از اسکله های شرکت نفت پهلو گرفت.ناخدا سوم ((میلانیان)) فرمانده ناو پلنگ طبق عرف و احترام با فرمانده رزمناو انگلیسی دیدار کرد و به او خیر مقدم گفت.امکانات رفاهی و آذوقه در اختیار رزمناو انگلیسی قرار داده شد تا این رزمناو صبح روز بعد به حوزه ماموریت خود در آبهای آزاد خلیج فارس بازگردد.ساعاتی از بامداد نگذشته بود که ناخدا سوم میلانیان با صدای انفجاری مهیب در عرشه ناو پلنگ،سراسیمه از بستر برخاست.از زمین و آسمان،گلوله و خمپاره روی ناو پلنگ می ریخت.ناوبان یکم ((کهن مویی)) فرمانده توپخانه ناو پلنگ در اثر حمله توپهای رزمناو انگلیسی کشته شد.هم رزم دیگر او ناوبان ((ریاضی)) که مسئول کشیک قسمت عقب ناو پلنگ بود ناجوانمردانه هدف خمپاره قرار گرفت و از بدن او هیچ چیز باقی نماند.فرمانده ناو پلنگ ناخدا سوم میلانیان در جریان این حمله به شدت مجروح شد.حجم آتش رزمناو انگلیسی به حدی بود که ساکنان آبادان به تصور زلزله ای مهیب از خواب پریدند و متوجه شدند اسکله شرکت نفت غرق دود و آتش شده است.همان اسکله ای که کارگزاران شرکت نفت وقتی سوار بر دوچرخه از آن می گذشتند و برای خدمه ناو پلنگ دست تکان میدادند و ((خسته نباشی دلاور)) می گفتند.ناخدا میلانیان در حالی که فرماندهان انگلیسی و سربازانشان سرگرم به اهتزاز در آوردن پرچم انگلیس بر فراز اسکله آبادان بودند،برای همیشه چشم از جهان فرو بست.

ناوچه ببر

تصویری کمیاب از ناوچه ببر پس از حمله انگلیس

در کرمانشاه نیز نیروهای انگلیسی کنترل خطوط لوله و تاسیسات نفتی را در دست گرفتند.در چهارم شهریور با ورود سیصد سرباز ارتش ایران به مسجدسلیمان،درگیری در مرکز میادین نفت خیز،ابعاد تازه ای به خود گرفت.نیروهای ایرانی در قسمتهای مخطلف شهر سنگربندی کرده و مقر اصلی خود را روبروی ترابری شرکت نفت در مسجدسلیمان قرار دادند.

قبل از آنکه سربازان انگلیسی در میهمانسرای شرکت نفت در اندیمشک مستقر شوند،خبر از تسلیم ارتش ایران اعلام شد و انگلیسی ها سوار بر اتوبوسهای شرکت نفت،اندیمشک را به مقصد مسجد سلیمان ترک کردند!در خانقین و کرمانشاه هم پس از چند روز که نیروهای ایرانی کنترل اوضاع را در دست گرفته بودند،سربازان انگلیسی باردیگر در پست دیده بانی ظاهر شدند و پرچم شرکت نفت انگلیس مجددا به اهتزاز درآمد.چرچیل،رئیس جمهور وقت انگلیس درباره این واقعه پیروزمندانه گفت:(( متفقین بر روی موجی از نفت به پیروزی رسیدند.))